Is het universum geordend?

Is het universum geordend? - Hoe kunnen we dat verklaren?
Is het universum geordend? De wetenschappelijke gedachte onderging een revolutie toen Isaac Newton ontdekte dat de wetten die een vallende appel beschrijven dezelfde zijn als de wetten die de baan van de maan rond de aarde beschrijven. Na Newtons ontdekking en beschrijving van zijn bewegingswetten namen wetenschappers aan dat het universum werkt als een mechanische klok en verklaard kan worden met enkele eenvoudige wetten. Wetenschappers beschreven ogenschijnlijk ingewikkelde systemen met relatief eenvoudige vergelijkingen. Zij dachten dat zij daarom ook onze wereld eenvoudig met formules zouden kunnen beschrijven en dan met relatief simpele modellen allerhande voorspellingen zouden kunnen doen. Sommige wetenschappers geloofden dat zij uiteindelijk alles in het universum met eenvoudige wiskundige formules zouden kunnen beschrijven. Sommigen dachten zelfs dat ze een verzameling vergelijkingen zouden ontdekken die de werking van het hele universum konden beschrijven - een "theorie van alles" (ook wel unificatietheorie genoemd).

Is het universum geordend? - Onverklaarbare verschijnselen
Maar toen de wetenschappers vergelijkingen probeerden op te stellen voor steeds meer verschijnselen in het heelal, liepen zij voortdurend tegen onverklaarbare verschijnselen en systemen aan die in strijd bleken te zijn met de wetten die zij zojuist hadden opgesteld. Wiebelingen in de banen van planeten, turbulentie in de luchtstromen rond de vleugels van een vliegtuig, veranderende dierenpopulaties. Nu en dan bleken deze dingen zich niet te willen schikken naar de eenvoudige vergelijkingen die wetenschappers ervoor hadden opgesteld.

Deze onverklaarbare verschijnselen hebben de interesse gewekt van de wetenschappelijke gemeenschap. Wetenschappers ontdekken chaos waar ze orde verwacht hadden. Maar wanneer ze de situatie dan iets nauwkeuriger bekijken, vinden ze onverklaarbare orde die er als chaos uitzag. Dankzij de ontwikkeling van steeds snellere computers hebben ze vergelijkingen op de proef kunnen stellen waar al jaren op vertrouwd werd. Ze hebben ontdekt dat sommige van deze vergelijkingen, onder bepaalde omstandigheden, juist "chaotische" resultaten opleveren. Systemen die eerder heel wanordelijk leken, blijken nu vreemde ingewikkelde patronen te volgen.

Lees verder: de tweede wet van de thermodynamica

Uit "Order or Chaos" door Martha Blakefield, copyright 1998.